มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
TH
← ฐานข้อมูลงานวิจัยทั้งหมด
งานวิจัย ทุนวิจัย พ.ศ. 2569 MCU RS 800769307 เผยแพร่แล้ว

รูปแบบการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าของชุมชนด้วยพุทธวิธีในตำบลค่ายบกหวาน อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย

A Model of Community Forest Ecosystem Conservation through Buddhist Approaches in Khaibokwan Subdistrict, Mueang District, Nong Khai Province

เผยแพร่ 2 September 2026 · ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์คือ ๑) เพื่อศึกษาพุทธวิธีการจัดการระบบนิเวศป่าชุมชนในตำบลค่ายบกหวาน อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าของชุมชนด้วยพุทธวิธี และ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าของชุมชนด้วยพุทธวิธี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๒๕ รูป/คน และวิเคราะห์สังเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า ๑) การจัดการระบบนิเวศป่าของชุมชนตำบลค่ายบกหวานมีลักษณะแบบมีส่วนร่วม ผ่านการปลูกป่า ทำแนวกันไฟ บวชป่า และตั้งกฎระเบียบชุมชน โดยใช้หลักอปริหานิยธรรม สังคหวัตถุ ๔ พรหมวิหาร ๔ และอิทธิบาท ๔ ควบคู่กับบทบาทนำของวัดและพระสงฆ์ในการปลูกฝังจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม ๒) ได้นำเสนอ “รูปแบบธรรมะรักษ์ป่า ชุมชนรักษ์ระบบนิเวศค่ายบกหวาน” ที่ผสานการสร้างความตระหนักรู้ การมีส่วนร่วม กิจกรรมอนุรักษ์ การพัฒนาเครือข่ายระหว่างวัด–ผู้นำชุมชน–อปท.–โรงเรียน–ประชาชน และการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง ช่วยฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้และยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนได้อย่างยั่งยืน

Abstract

This qualitative research studied Buddhist community forest management practices and developed a conservation model for Khai Bok Wan Subdistrict, Mueang District, Nong Khai Province, based on semi-structured interviews with 25 key informants (monks and laypersons).

Integrating Aparihaniyadhamma, Sangahavatthu 4, Brahmavihara 4, and Iddhipada 4 with reforestation, firebreaks, and forest ordination rituals (Buat Pa), the study proposes the “Dhamma Protects Forest, Community Protects Khai Bok Wan Ecosystem Model,” uniting temples, community leaders, local government, schools, and residents for sustainable forest restoration and environmental stewardship.

ข้อมูลประกอบโครงการ

  • รหัสทุนวิจัย: MCU RS 800769307 (รหัสโครงการ ว. 307/2569)
  • ปีงบประมาณ: พ.ศ. ๒๕๖๙
  • ทุนอุดหนุนการวิจัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
  • วันเสร็จสมบูรณ์: ๒ กันยายน ๒๕๖๙ (ปก: กรกฎาคม ๒๕๖๙)

เอกสารเผยแพร่และไฟล์ประกอบงานวิจัย

รวมเอกสารทั้งหมด 1 ไฟล์ สามารถเปิดดูตัวอย่างหรือดาวน์โหลดเพื่อการศึกษาและอ้างอิง

  • PDF
    รายงานโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์ (MCU RS 800769307)
    รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ 4 MB
    ดาวน์โหลด

รูปแบบการอ้างอิง (APA)

พระวันชัย ภูริทตฺโต (อนนตรี), ดร., ผศ. ดร.อริย์ธัช เลิศรวมโชค, พระภาวนาวัชรมุนี (เดชศักดิ์ โพธิ์ชัย), ดร., พระมหาประทีป อภิวฑฺฒโน, ผศ. ดร., พระครูสุตสารบัณฑิต (จำนงค์ สิริวณฺโณ/ผมไผ), ดร. (2569). รูปแบบการอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าของชุมชนด้วยพุทธวิธีในตำบลค่ายบกหวาน อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย. หนองคาย: ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย. https://nknbrc.mcu.ac.th/?nk_research=25691304

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่านี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

คุกกี้ที่จำเป็น (Necessary Cookies) ช่วยให้เว็บไซต์ทำงานได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย ไม่สามารถปิดการใช้งานได้
คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์ (Analytical Cookies) ช่วยให้เราวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งานเพื่อนำมาปรับปรุงเว็บไซต์ให้ดียิ่งขึ้น
คุกกี้เพื่อการตลาด (Marketing Cookies) ใช้เพื่อนำเสนอโฆษณาและเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณ
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.