บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์คือ (๑) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารการศึกษาของชุมชน อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ตามแนวหลักพุทธธรรม (๒) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการนำหลักพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในการบริหารการศึกษาเพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน และ (๓) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมที่เหมาะสม เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๒๕ รูป/คน และเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง ๒๒๒ คน (ประชากร ๕๐๐ คน)
ผลการวิจัยพบว่า ๑) สภาพการบริหารการศึกษาเป็นการบริหารแบบมีส่วนร่วมระหว่างสถานศึกษา วัด ผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ปกครอง และประชาชน ๒) การนำหลักพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = ๔.๔๒) และการมีส่วนร่วมของชุมชนอยู่ในระดับมาก (x̄ = ๔.๓๒) โดยหลักพรหมวิหาร ๔ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ อิทธิบาท ๔ และสัปปุริสธรรม ๗ ๓) ได้พัฒนารูปแบบ “AP, BPSP MODEL” (Buddhist Principles for School and Community Participation Model) ประกอบด้วย ๔ องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ หลักพุทธธรรมเป็นฐานในการบริหาร กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนทุกขั้นตอน เครือข่ายความร่วมมือบ้าน–วัด–โรงเรียน–ภาคี และระบบการพัฒนาการศึกษาอย่างยั่งยืน
Abstract
This mixed-methods research aimed to study educational administration conditions, analyze the application of Buddhist principles in promoting community participation, and develop an appropriate educational administration model in Mueang Nong Khai District, Nong Khai Province, based on 25 key informants and 222 survey respondents.
Findings indicate high levels of Buddhist principles application (x̄ = 4.42) and community participation (x̄ = 4.32), led by Brahmavihara 4, Iddhipada 4, and Sappurisadhamma 7. The study proposes the “AP, BPSP MODEL” (Buddhist Principles for School and Community Participation Model) integrating Buddhist administration foundations, participatory processes, school–temple–community networks, and continuous evaluation for sustainable educational quality.
ข้อมูลประกอบโครงการ
- รหัสทุนวิจัย: MCU RS 800769312 (รหัสโครงการ ว. 312/2569)
- ปีงบประมาณ: พ.ศ. ๒๕๖๙
- ทุนอุดหนุนการวิจัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
- วันเสร็จสมบูรณ์: ๓ กันยายน ๒๕๖๙
เอกสารเผยแพร่และไฟล์ประกอบงานวิจัย
รวมเอกสารทั้งหมด 1 ไฟล์ สามารถเปิดดูตัวอย่างหรือดาวน์โหลดเพื่อการศึกษาและอ้างอิง
-
PDF
รายงานโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์ (MCU RS 800769312)รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ 4 MB
รูปแบบการอ้างอิง (APA)
พระมหาอำพล ธนปญฺโญ (ชัยสารี), ดร., พระครูสมุห์กฤติพิสิฐ กิตฺติธมฺโม, ดร. (2569). รูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย. หนองคาย: ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย. https://nknbrc.mcu.ac.th/?nk_research=25691300
