มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
TH
← ฐานข้อมูลงานวิจัยทั้งหมด
งานวิจัย ทุนวิจัย พ.ศ. 2568 MCU RS 800768249 เผยแพร่แล้ว

การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย

The Production of Isan Tung to Enhance Community Economy: Approaches to Creative Economy and Safe Economy in Nong Khai Province

เผยแพร่ 19 September 2025 · ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย” มีวัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการคือ ๑) เพื่อศึกษาสภาพข้อมูลพื้นฐานและผลกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชน ๒) เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตธุงตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการผลิตธุงอีสานที่ปลอดภัยและยั่งยืน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธีและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๒๕ คน และสำรวจกลุ่มตัวอย่าง ๓๐๐ คนในพื้นที่ตำบลค่ายบกหวาน

ผลการวิจัยพบว่า ธุงอีสานเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้อย่างเข้มแข็ง โดยเฉพาะธุงใยแมงมุมที่แฝงนัยความหมายทางธรรม เช่น อริยสัจ ๔ และอริยมรรคมีองค์ ๘ กลุ่มผู้ผลิตหลักคือเพศหญิง (ร้อยละ ๗๑.๖๓) และผู้สูงอายุที่มีทักษะและความภาคภูมิใจสูง ผู้วิจัยได้เสนอรูปแบบการผลิตตามหลัก ๕ ฐาน ได้แก่ ฐานระบบการเงิน ฐานอาชีพ ฐานทรัพยากร ฐานสวัสดิการ และฐานเครือข่าย โดยเน้นเศรษฐกิจปลอดภัยที่ใช้วัสดุธรรมชาติปราศจากสารเคมีอันตราย ช่วยเพิ่มรายได้ ลดความเหลื่อมล้ำ และสืบทอดภูมิปัญญาสู่คนรุ่นใหม่ได้อย่างสมดุลและยั่งยืน

คำสำคัญ: ธุงอีสาน, เศรษฐกิจชุมชนฐานราก, เศรษฐกิจสร้างสรรค์

Abstract

This mixed-methods and action research study investigated: (1) baseline community economic conditions and impacts; (2) creative economy production processes for Isan traditional flags (Tung); and (3) a safe and sustainable production model in Khai Bok Wan Subdistrict, Nong Khai Province, based on 25 in-depth interviews and 300 survey respondents.

Findings reveal that Isan spider-web Tung embody Buddhist teachings such as the Four Noble Truths and the Noble Eightfold Path, with women (71.63%) and elderly artisans as core producers. The proposed Five-Pillar self-management model—covering financial, occupational, resource, welfare, and network bases using eco-friendly natural materials—boosts household income, reduces inequality, and transmits cultural craftsmanship to younger generations.

Keywords: Isan Traditional Flags, Grassroots Economy, Creative Economy

ข้อมูลประกอบโครงการ

  • รหัสโครงการวิจัย: MCU RS 800768249
  • ปีงบประมาณ: พ.ศ. ๒๕๖๘
  • ทุนอุดหนุนการวิจัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
  • วันเสร็จสมบูรณ์: ๑๙ กันยายน ๒๕๖๘

เอกสารเผยแพร่และไฟล์ประกอบงานวิจัย

รวมเอกสารทั้งหมด 1 ไฟล์ สามารถเปิดดูตัวอย่างหรือดาวน์โหลดเพื่อการศึกษาและอ้างอิง

  • PDF
    รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ (MCU RS 800768249)
    รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ 3 MB
    ดาวน์โหลด

รูปแบบการอ้างอิง (APA)

ผศ.ดร.เจษฎา มูลยาพอ. (2568). การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย. หนองคาย: ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย. https://nknbrc.mcu.ac.th/?nk_research=25681294

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่านี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

คุกกี้ที่จำเป็น (Necessary Cookies) ช่วยให้เว็บไซต์ทำงานได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย ไม่สามารถปิดการใช้งานได้
คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์ (Analytical Cookies) ช่วยให้เราวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งานเพื่อนำมาปรับปรุงเว็บไซต์ให้ดียิ่งขึ้น
คุกกี้เพื่อการตลาด (Marketing Cookies) ใช้เพื่อนำเสนอโฆษณาและเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณ
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.