บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยเรื่อง “การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย” มีวัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการคือ ๑) เพื่อศึกษาสภาพข้อมูลพื้นฐานและผลกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชน ๒) เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตธุงตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการผลิตธุงอีสานที่ปลอดภัยและยั่งยืน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธีและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๒๕ คน และสำรวจกลุ่มตัวอย่าง ๓๐๐ คนในพื้นที่ตำบลค่ายบกหวาน
ผลการวิจัยพบว่า ธุงอีสานเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้อย่างเข้มแข็ง โดยเฉพาะธุงใยแมงมุมที่แฝงนัยความหมายทางธรรม เช่น อริยสัจ ๔ และอริยมรรคมีองค์ ๘ กลุ่มผู้ผลิตหลักคือเพศหญิง (ร้อยละ ๗๑.๖๓) และผู้สูงอายุที่มีทักษะและความภาคภูมิใจสูง ผู้วิจัยได้เสนอรูปแบบการผลิตตามหลัก ๕ ฐาน ได้แก่ ฐานระบบการเงิน ฐานอาชีพ ฐานทรัพยากร ฐานสวัสดิการ และฐานเครือข่าย โดยเน้นเศรษฐกิจปลอดภัยที่ใช้วัสดุธรรมชาติปราศจากสารเคมีอันตราย ช่วยเพิ่มรายได้ ลดความเหลื่อมล้ำ และสืบทอดภูมิปัญญาสู่คนรุ่นใหม่ได้อย่างสมดุลและยั่งยืน
คำสำคัญ: ธุงอีสาน, เศรษฐกิจชุมชนฐานราก, เศรษฐกิจสร้างสรรค์
Abstract
This mixed-methods and action research study investigated: (1) baseline community economic conditions and impacts; (2) creative economy production processes for Isan traditional flags (Tung); and (3) a safe and sustainable production model in Khai Bok Wan Subdistrict, Nong Khai Province, based on 25 in-depth interviews and 300 survey respondents.
Findings reveal that Isan spider-web Tung embody Buddhist teachings such as the Four Noble Truths and the Noble Eightfold Path, with women (71.63%) and elderly artisans as core producers. The proposed Five-Pillar self-management model—covering financial, occupational, resource, welfare, and network bases using eco-friendly natural materials—boosts household income, reduces inequality, and transmits cultural craftsmanship to younger generations.
Keywords: Isan Traditional Flags, Grassroots Economy, Creative Economy
ข้อมูลประกอบโครงการ
- รหัสโครงการวิจัย: MCU RS 800768249
- ปีงบประมาณ: พ.ศ. ๒๕๖๘
- ทุนอุดหนุนการวิจัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
- วันเสร็จสมบูรณ์: ๑๙ กันยายน ๒๕๖๘
เอกสารเผยแพร่และไฟล์ประกอบงานวิจัย
รวมเอกสารทั้งหมด 1 ไฟล์ สามารถเปิดดูตัวอย่างหรือดาวน์โหลดเพื่อการศึกษาและอ้างอิง
-
PDF
รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ (MCU RS 800768249)รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ 3 MB
รูปแบบการอ้างอิง (APA)
ผศ.ดร.เจษฎา มูลยาพอ. (2568). การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย. หนองคาย: ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย. https://nknbrc.mcu.ac.th/?nk_research=25681294
