บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์คือ (๑) เพื่อสำรวจและวิเคราะห์ความต้องการด้านสุขภาพสำหรับพระสงฆ์ในจังหวัดหนองคาย (๒) เพื่อพัฒนาองค์ความรู้และเทคนิคการดูแลสุขภาพโดยเครือข่ายจิตอาสาพระคิลานุปัฏฐากในจังหวัดหนองคาย และ (๓) เพื่อยกระดับการดูแลสุขภาพพระสงฆ์โดยเครือข่ายจิตอาสาพระคิลานุปัฏฐากในจังหวัดหนองคาย ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูล ๒๕ รูป/คน และการสนทนากลุ่ม ๑๐ รูป/คน
ผลการวิจัยพบว่า ๑) ความต้องการด้านสุขภาพของพระสงฆ์ครอบคลุมทั้งมิติทางกาย (โดยเฉพาะโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง) มิติทางจิตใจ และสิ่งแวดล้อมที่ถูกสุขลักษณะภายในวัด ๒) การพัฒนาองค์ความรู้เป็นการบูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา (การเจริญสติ การพิจารณาอาหาร ความพอประมาณ) สมุนไพรพื้นบ้าน เข้ากับการแพทย์สมัยใหม่และการใช้เทคโนโลยีติดตามสุขภาพผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการ ๓) รูปแบบการยกระดับเป็นแนวทาง “เชิงรุกแบบองค์รวม” เน้นการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพ โดยประสานความร่วมมือระหว่างเครือข่ายพระคิลานุปัฏฐาก คณะสงฆ์ หน่วยงานสาธารณสุข ชุมชน และภาคเอกชนใน ๓ ระดับ ได้แก่ ระดับวัด ระดับตำบล และระดับจังหวัด
Abstract
This qualitative study aimed to: (1) survey and analyze the health needs of Buddhist monks in Nong Khai Province; (2) develop integrated health care knowledge and techniques for volunteer monastic caregivers (Phra Khilanupatthak); and (3) elevate monastic health care through the Phra Khilanupatthak network, utilizing in-depth interviews (25 informants) and focus group discussions (10 participants).
Results highlight multifaceted physical (notably NCDs such as diabetes, hypertension, and hyperlipidemia), mental, and temple environmental health needs. The study proposes an “active, holistic” preventive model blending Buddhist principles and local herbal wisdom with modern primary care and digital health monitoring, coordinated across temple, subdistrict, and provincial levels.
ข้อมูลประกอบโครงการ
- รหัสโครงการวิจัย: MCU RS 800768247
- ปีงบประมาณ: พ.ศ. ๒๕๖๘
- ทุนอุดหนุนการวิจัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย
- วันเสร็จสมบูรณ์: ๑๒ กันยายน ๒๕๖๘
เอกสารเผยแพร่และไฟล์ประกอบงานวิจัย
รวมเอกสารทั้งหมด 1 ไฟล์ สามารถเปิดดูตัวอย่างหรือดาวน์โหลดเพื่อการศึกษาและอ้างอิง
-
PDF
รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ (MCU RS 800768247)รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ 4 MB
รูปแบบการอ้างอิง (APA)
พระครูพิศาลสารบัณฑิต, รศ.ดร., รศ.ดร.คิด วรุณดี, พระมหาไพฑูรย์ สิริธัมโม, ดร., พระมหาประทีป อภิวฒฺฑโน, ผศ.ดร. (2568). รูปแบบการยกระดับการดูแลสุขภาพพระสงฆ์โดยเครือข่ายจิตอาสาพระคิลานุปัฏฐากในจังหวัดหนองคาย. หนองคาย: ศูนย์วิจัยพุทธศาสตร์นาคินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตหนองคาย. https://nknbrc.mcu.ac.th/?nk_research=25681290
